1. Thời hạn đăng ký thuế lần đầu đối với tổ chức, cá nhân đăng ký trực tiếp
Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, người nộp thuế thuộc diện đăng ký trực tiếp với cơ quan quản lý thuế phải hoàn thành thủ tục đăng ký thuế lần đầu trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ các mốc thời gian cụ thể:
- Tổ chức thuộc diện đăng ký hoạt động, kinh doanh: Tính từ ngày được cấp giấy phép thành lập và hoạt động, quyết định thành lập hoặc văn bản tương đương; hoặc ngày khai trương hoạt động chi nhánh, văn phòng giao dịch của tổ chức tín dụng.
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh không thuộc diện đăng ký kinh doanh: Tính từ ngày chính thức bắt đầu hoạt động kinh doanh.
- Nhà thầu, nhà thầu phụ nước ngoài kê khai nộp thuế trực tiếp: Tính từ ngày ký hợp đồng nhận thầu hoặc ngày ký hợp đồng, hiệp định dầu khí.
- Cá nhân trực tiếp đăng ký thuế: Tính từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
- Các tổ chức, cá nhân khác: Tính từ ngày phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước đối với trường hợp chưa có mã số thuế.
- Riêng đối với người phụ thuộc: Cá nhân trực tiếp đăng ký thuế lần đầu cho người phụ thuộc có thời hạn chậm nhất là ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế.
Lưu ý: Tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng được hoàn thuế theo quy định nhưng chưa có mã số thuế bắt buộc phải hoàn thành đăng ký thuế trước khi tiến hành thủ tục hoàn thuế.
2. Hồ sơ đăng ký thuế lần đầu đối với cá nhân gồm những gì?
Căn cứ điểm b Điều 21 Thông tư 90/2026/TT-BTC, thành phần hồ sơ đăng ký thuế lần đầu cho từng nhóm cá nhân được quy định cụ thể như sau:
Cá nhân sản xuất, kinh doanh không thuộc diện đăng ký hộ kinh doanh qua cơ quan ĐKKD
- Cá nhân là người Việt Nam:
- Tờ khai đăng ký thuế theo mẫu số 03-ĐKT (hoặc hồ sơ khai thuế có tích hợp thông tin đăng ký thuế).
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh còn hiệu lực (nếu đã có giấy chứng nhận nhưng chưa được cấp mã số thuế).
- Cá nhân là người có quốc tịch nước ngoài:
- Tờ khai đăng ký thuế theo mẫu số 03-ĐKT (hoặc hồ sơ khai thuế tích hợp thông tin đăng ký thuế).
- Bản sao hộ chiếu còn hiệu lực (hoặc giấy tờ có giá trị tương đương đối với cá nhân kinh doanh tại chợ biên giới).
Cá nhân có thu nhập chịu thuế TNCN ủy quyền cho tổ chức chi trả thu nhập
- Hồ sơ cá nhân gửi cho bên chi trả: Văn bản ủy quyền theo mẫu số 41/UQ-ĐKT kèm bản sao hộ chiếu còn hiệu lực (áp dụng với cá nhân nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư tại nước ngoài).
- Hồ sơ đơn vị chi trả nộp cơ quan thuế: Tờ khai tổng hợp thông tin đăng ký thuế mẫu số 05-ĐKT-TH.
Cá nhân có thu nhập chịu thuế TNCN đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế
- Cá nhân là người Việt Nam: Nộp Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 05-ĐKT hoặc đăng ký thông qua hồ sơ khai thuế.
- Cá nhân là người nước ngoài / Người Việt Nam định cư tại nước ngoài chưa có số định danh cá nhân:
- Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 05-ĐKT (hoặc hồ sơ khai thuế theo quy định).
- Bản sao hộ chiếu còn thời hạn hiệu lực.
- Bản sao văn bản bổ nhiệm của đơn vị sử dụng lao động (đối với chuyên gia nước ngoài không cư trú làm việc tại Việt Nam nhận lương từ nước ngoài).
(Lưu ý: Đối với hồ sơ nộp qua cổng điện tử, toàn bộ giấy tờ đính kèm được sử dụng dưới dạng bản sao điện tử).
3. Trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc đồng hành, quản lý cá nhân kinh doanh
Theo quy định tại Điều 16 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế có trách nhiệm tạo điều kiện tối đa và hỗ trợ minh bạch cho cá nhân, hộ kinh doanh thông qua các hoạt động:
- Hướng dẫn và hỗ trợ toàn diện: Cung cấp kịp thời thông tin chính sách; công khai quy trình, biểu mẫu, thuế suất và mức xử phạt; hướng dẫn thao tác trên các nền tảng kê khai, nộp thuế điện tử.
- Duy trì kênh tiếp nhận đa dạng: Bố trí đường dây nóng, bộ phận tư vấn trực tiếp và phản hồi trực tuyến nhằm xử lý nhanh chóng các phản ánh, vướng mắc của người nộp thuế.
- Minh bạch và giảm thiểu thủ tục: Không đặt thêm bất kỳ giấy tờ ngoài quy định; trường hợp kiểm tra trực tiếp phải thông báo trước để không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường.
- Giám sát nội bộ nghiêm ngặt: Chấn chỉnh và xử lý nghiêm các trường hợp công chức thuế gây nhũng nhiễu, phiền hà; tuyệt đối không yêu cầu người dân nộp lại những thông tin đã sẵn có trên hệ thống hoặc đã được cơ quan nhà nước khác chứng thực.
Việc nắm rõ thời hạn 10 ngày làm việc và chuẩn bị đầy đủ biểu mẫu đăng ký thuế giúp người nộp thuế thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ tài chính đúng luật, thuận tiện và hiệu quả.